Bu yazıda Java diziler (Java arrays) nedir, nasıl tanımlanır, nasıl oluşturulur ve dizi elemanlarına nasıl erişilir adım adım inceleyeceğiz. Ayrıca Java dizi örnekleri ile konuyu daha kolay pekiştireceğiz.

Java Diziler Nedir?

Java diziler, aynı türde birden fazla veriyi tek bir değişken altında saklamamızı sağlayan veri yapılarıdır. Diziler hem primitive tipleri (int, double, boolean gibi) hem de reference type verileri (String, nesne referansları gibi) tutabilir.

Java’da bir dizi oluşturulduğunda boyutu sabitlenir. Yani dizi oluşturulduktan sonra uzunluğu değişmez. Eğer daha esnek bir yapı gerekiyorsa genellikle ArrayList gibi koleksiyonlar tercih edilir.

Java Diziler Ne İşe Yarar?

Diziler, aynı tipteki verileri düzenli bir şekilde saklamak ve bu verilere hızlı erişmek için kullanılır. Özellikle eleman sayısının baştan belli olduğu durumlarda oldukça pratiktir.

• Aynı türden verileri tek yapıda toplar
• Döngülerle kolayca işlenebilir
• Performans açısından birçok durumda basit ve etkilidir
• Koleksiyon yapılarının mantığını anlamak için güçlü bir temel oluşturur

Java’da Dizi Tanımlama

Java’da dizi tanımlarken veri tipi ile birlikte köşeli parantez kullanılır. En yaygın kullanım biçimi, köşeli parantezin veri tipinin yanında yazılmasıdır.

Primitive Tipte Dizi Tanımlama

int[] sayilar;
int sayilar[]; // geçerlidir ama daha az tercih edilir

Referans Tipte Dizi Tanımlama

String[] kelimeler;
String kelimeler[]; // geçerlidir ama önerilmez

Çok Boyutlu Dizi Tanımlama

String[][][] kelimeDizileri;
String[] kelimeDizileri[]; // geçerli fakat okunabilirlik açısından önerilmez

Java’da Dizi Oluşturma

Java’da dizi oluşturmak için new anahtar kelimesi kullanılır. Dizi oluşturulduğunda tüm elemanlar varsayılan değerlerle başlatılır.

• int için varsayılan değer: 0
• boolean için varsayılan değer: false
• Referans tipleri için varsayılan değer: null

Tek Boyutlu Dizi Örneği

int[] notlar = new int[4];

Object Referans Tipinde Dizi

String[] kelimeler = new String[6];

Burada notlar dizisi 4 elemanlı, kelimeler dizisi ise 6 elemanlıdır.

Uyarı: Java’da dizi oluştururken boyut verilmeden new kullanılamaz.

String[] kelimeler = new String[]; // HATA

Çok Boyutlu Dizi Oluşturma

int[][] ikiliDizim = new int[3][];

Bu örnekte dış dizinin boyutu belirlenmiştir ancak iç diziler henüz oluşturulmamıştır.

Dizi Elemanlarına Erişme ve Değer Atama

Java dizilerinde elemanlara indeks ile erişilir ve indeksler 0’dan başlar.

String[] kelimeler = new String[3];
kelimeler[0] = "Merhaba";
kelimeler[1] = "Dunya";
kelimeler[2] = "Java";

Burada ilk elemanın indeksi 0, son elemanın indeksi ise 2 olur.

Çok Boyutlu Diziye Eleman Atama

int[][] sonuclar = new int[3][];
sonuclar[0] = new int[4];
sonuclar[1] = new int[6];
sonuclar[2] = new int[1];

Bu yapı sayesinde her satırın farklı uzunlukta olabildiği düzensiz diziler tanımlanabilir.

Dizi Uzunluğu Nasıl Alınır?

Bir dizinin kaç eleman tuttuğunu öğrenmek için length özelliği kullanılır.

int[] sayilar = new int[5];
System.out.println(sayilar.length); // 5

For Döngüsü ile Dizi Kullanımı

Diziler çoğunlukla for döngüsü ile birlikte kullanılır. Bu sayede tüm elemanlar sırayla işlenebilir.

Oyun[] oyunlar = new Oyun[6];

for (int i = 0; i < oyunlar.length; i++) {
    oyunlar[i] = new Oyun();
}

Tek Satırda Tanımlama ve Başlatma

Kısa yöntem:

int[] sonuc = {6, 7, 8};

Uzun yöntem:

int[] sonuc;
sonuc = new int[3];
sonuc[0] = 6;
sonuc[1] = 7;
sonuc[2] = 8;

Her iki yöntem de aynı sonucu verir. Kısa yöntem daha okunabilir olduğu için çoğu zaman daha çok tercih edilir.

Çok Boyutlu Dizi Başlatma

int[][] scores = {
  {5, 2, 4, 7},
  {9, 2},
  {3, 4}
};

Bu örnekte her satırın uzunluğu farklı olabilir. Çünkü Java’daki çok boyutlu diziler sabit satır-sütun matrislerinden ziyade, dizi içinde dizi mantığıyla çalışır.

Java Diziler ile İlgili Sık Yapılan Hatalar

• Dizi indekslerinin 1’den başladığını sanmak
• Dizi boyutunu sonradan büyütebileceğini düşünmek
• new ile boyut vermeden dizi oluşturmaya çalışmak
• ArrayIndexOutOfBoundsException hatasına sebep olacak indeks kullanmak
• Referans tipli dizilerde varsayılan değerin null olduğunu unutmak

Sık Sorulan Sorular

Java array nedir?

Java array, aynı türde verileri tek bir yapı içinde saklayan sabit boyutlu veri yapısıdır.

Java dizilerde indeks kaçtan başlar?

Java dizilerde indeksler 0’dan başlar.

Dizi boyutu sonradan değiştirilebilir mi?

Hayır. Java’da bir dizinin boyutu oluşturulduktan sonra değiştirilemez.

Array ile ArrayList arasındaki fark nedir?

Dizi sabit boyutludur. ArrayList ise dinamik olarak büyüyüp küçülebilir.

Sonuç: Java Diziler Nasıl Tanımlanır ve Kullanılır?

Java diziler, aynı türde verileri düzenli şekilde saklamak için kullanılan temel veri yapılarından biridir. Dizi tanımlama, oluşturma, eleman atama ve çok boyutlu dizi mantığını öğrenmek, ileride koleksiyonlar ve veri yapıları konularını daha kolay anlamanızı sağlar.

Bu yazıda Java arrays konusunun temel mantığını öğrendik. Eğer Java öğrenme sürecindeyseniz, diziler konusu mutlaka sağlam oturtmanız gereken başlıklardan biridir.